Fjárlagagerð í þágu kvenréttinda: Skattaréttlæti og kynjajafnrétti

(English below)

Dr. Elisabeth Klatzer

Dr. Elisabeth Klatzer, hagfræðingur og sérfræðingur í kynjaðri hagstjórn, er fjórði fyrirlesari í fyrirlestraröð RIKK – Rannsóknastofnunar í jafnréttisfræðum – og UNU-GEST – Jafnréttisskóla Háskóla Sameinuðu þjóðanna – á vormisseri 2018. Fyrirlestur hennar nefnist: “Fjárlagagerð í þágu kvenréttinda: Skattaréttlæti og kynjajafnrétti”, og er hann fluttur í fyrirlestrasal Þjóðminjasafns Íslands, fimmtudaginn 22. febrúar kl. 12.00-13.00.

Dr. Klatzer starfar sem rannsakandi, fyrirlesari, alþjóðlegur ráðgjafi og aktívisti fyrir femíníska hagstjórn, efnahagsstefnu og kynjaða fjárlagagerð. Hún er með doktorspróf í pólitískri hagfræði frá Vínarháskóla í Austurríki og meistarapróf í stjórnsýslufræðum frá Harvard-háskóla. Klatzer hefur gefið út mikið af efni á sínu sviði og það nýjasta er bókin “Gender Budgeting in Europe. Developments and Progress”, sem hún ritstýrir — ásamt Angelu O’Hagan, prófessor – og kemur út í mars næstkomandi hjá Palgrave MacMillan útgáfunni. Read more »

Mannleg reisn í íslenskum rétti

(English below)

Dr. Ragnhildur Helgadóttir

Ragnhildur Helgadóttir, prófessor í stjórnskipunarrétti, er þriðji fyrirlesari í fyrirlestraröð RIKK – Rannsóknastofnunar í jafnréttisfræðum – og UNU-GEST – Jafnréttisskóla Háskóla Sameinuðu þjóðanna – á vormisseri 2018.

Fyrirlestur hennar nefnist „Mannleg reisn í íslenskum rétti“ og er hann fluttur í fyrirlestrasal Þjóðminjasafns Íslands, fimmtudaginn 8. febrúar frá kl. 12.00 til 13.00.

Ragnhildur er forseti lagadeildar Háskólans í Reykjavík. Hún lauk embættisprófi frá lagadeild Háskóla Íslands og doktorsprófi frá lagadeild Virginíuháskóla árið 2004. Sérsvið hennar er stjórnskipunarréttur og réttarsaga.

Hugtakið „mannlega reisn“ er óvíða að finna í íslenskum rétti og ekki í stjórnarskrá. Í stjórnskipunarrétti virðist mannleg reisn hins vegar, m.a. á grundvelli alþjóðasamninga, talin undirstaða mannréttinda og þ.a.l. mikilvæg grunnregla í íslenskum rétti. Þetta er m.a. ljóst af þingskjölum um frumvarp stjórnlagaráðs og af framkvæmd. Sem slíkt skiptir hún máli um túlkun annarra reglna. Mannleg reisn kemur hins vegar fyrir í lögum á heilbrigðissviði og dómstólar og umboðsmaður Alþingis hafa vísað til hennar nokkrum sinnum. Read more »

Mannréttindi, kyn og trú. Álitamál í orðræðu um stjórn-, félags-, menningarmál

(English below)

Dr. Ulrike Auga

Dr. Ulrike E. Auga, prófessor við Centre for Transdisciplinary Gender Studies við Humboldt-háskóla í Berlín og gestaprófessor við Paris Lodron-háskólann í Salzburg, Austurríki, er annar fyrirlesari í fyrirlestraröð RIKK – Rannsóknastofnunar í jafnréttisfræðum – og UNU-GEST – Jafnréttisskóla Háskóla Sameinuðu þjóðanna – á vormisseri 2018. Fyrirlestur hennar nefnist: „Mannréttindi, kyn og trú. Álitamál í orðræðu um stjórn-, félags-, menningarmál“ og að venju eru fyrirlesturinn fluttur í fyrirlestrasal Þjóðminjasafns Íslands, fimmtudaginn 25. janúar kl. 12.00-13.00.

Ulrike E. Auga er fædd í Austur-Berlín og starfar sem kynja-, menningar- og trúarbragðafræðingur við Centre for Transdisciplinary Gender Studies við Humboldt-háskóla í Berlín. Vorið 2018 er hún gestaprófessor í kynjafræðum við Paris Lodron-háskólann í Salzburg í Austurríki. Áður hefur hún starfað sem Käthe-Leichter gestaprófessor í kynjafræðum við Háskólann í Vín. Rannsóknaáherslur Dr. Auga eru á kyn, menningarlegt minni, þjóðernisstefnur, bókstafstrú á breytingaskeiðum (Suður-Afríka, Vestur-Afríka, Austur/Vestur-Þýskaland); kyn, gjörningsháttur og atbeini í sjónrænum skjalasöfnum, eftirlendur, síðveraldarvæðingu, þróun kynja-/hinseginkenninga og þekkingarfræði pósthúmanisma. Ulrike er varaforseti alþjóðlegs sambands trúar- og kynjafræða (International Association for the Study of Religion and Gender). Read more »

Veröld ný og betri: Mótun Mannréttindayfirlýsingingarinnar

Sólveig Anna Bóasdóttir

(English below)

Sólveig Anna Bóasdóttir, prófessor í guðfræðilegri siðfræði við Háskóla Íslands, er fyrsti fyrirlesari í fyrirlestraröð RIKK – Rannsóknastofnunar í jafnréttisfræðum – og UNU-GEST – Jafnréttisskóla Háskóla Sameinuðu þjóðanna – á vormisseri 2018. Fyrirlestur hennar nefnist: „Veröld ný og betri: Mótun Mannréttindayfirlýsingingarinnar“ og að venju eru fyrirlesturinn fluttur í fyrirlestrasal Þjóðminjasafns Íslands, fimmtudaginn 11. janúar kl. 12.00-13.00.

Sólveig Anna er prófessor í guðfræðilegri siðfræði við Guðfræði- og trúarbragðafræðideild Háskóla Íslands. Hún hefur rannsakað og birt efni á sviði kynjafræði, kynfræði og femínískrar siðfræði.

Þegar Sameinuðu þjóðirnar voru stofnaðar í San Francisco árið 1945 var mikill þrýstingur á sendifulltrúana þar að sáttmáli hinna Sameinuðu þjóða fæli í sér alþjóðaréttarskrá. Þremur árum síðar var Mannréttayfirlýsingin samþykkt í ályktun 217A, á þriðja fundi allsherjarþings Sameinuðu þjóðanna, í París hinn 10. desember 1948. Read more »

Að skapa réttlætisrými: Upplifun þolenda kynferðisofbeldis af réttlæti utan réttarkerfisins

Hildur Fjóla Antonsdóttir

Hildur Fjóla Antonsdóttir, doktorsnemi í réttarfélagsfræði við Háskólann í Lundi, flytur opinn fyrirlestur sem nefnist „Að skapa réttlætisrými: Upplifun þolenda kynferðisofbeldis af réttlæti utan réttarkerfisins“, föstudaginn 5. janúar, kl. 12-13 í fyrirlestrasal Þjóðminjasafns Íslands.

Ljóst er að fá kynferðisbrotamál eru tilkynnt til lögreglu, afar litlum hluta þeirra lýkur með sakfellingu og margir brotaþolar upplifa sig jaðarsetta í refsiréttarferlinu. Femínískir fræðimenn skoða í auknum mæli hvernig fólk sem hefur verið beitt kynferðisofbeldi skilur hugtakið „réttlæti“ og hvort til séu aðrar leiðir til að koma til móts við hagsmuni þeirra og þörf fyrir réttlæti. Í rannsókn Hildar Fjólu voru tekin viðtöl við 35 manneskjur sem hafa verið beittar kynferðisofbeldi um skilning þeirra og reynslu af „réttlæti“. Á grundvelli þemagreiningar á viðtölunum mátti greina þemað „rými“. Read more »

Málþing um bókina „Margar myndir ömmu“

Málþing verður haldið um bókina Margar myndir ömmu. Konur og mótun íslensks samfélags á 20. öld, föstudaginn 15. desember 2017, kl. 15:00–16:30, í fyrirlestrasal Þjóðminjasafns Íslands.

Vigdís Finnbogadóttir, fyrrverandi forseti, mun opna málþingið með hugleiðingu um ömmu sína, Vilborgu Guðnadóttur frá Keldum í Mosfellssveit. Vilborg sinnti mikið félagsmálum í Reykjavík á fyrri hluta síðustu aldar.

Þá munu fjórir höfundar, sem eiga greinar í bókinni, Irma Erlingsdóttir, Annadís Rúdólfsdóttir, Ármann Jakobsson og Erla Hulda Halldórsdóttir, fjalla um spurningar og álitaefni sem upp komu við gerð hennar.

Árið 2015 markaði 100 ára árstíð kosningaréttar kvenna og af því tilefni stóð Rannsóknastofnun í jafnréttisfræðum – RIKK – að hádegisfyrirlestraröð sem helguð var ömmum. Markmiðið var að segja sögur kvenna sem lifðu þann tíma þegar nútíminn hóf innreið sína á Íslandi. Þeir sem eiga kafla í bókinni tóku þátt í fyrirlestraröðinni, en hér er um að ræða fjórða greinasafnið í ritröð RIKK, Fléttum.

Bókin hefur hlotið lofsamlega dóma bæði á Hugrás, vefriti Hugvísindasviðs Háskóla Íslands, þar sem Hjalti Hugason ritrýnir, og í hausthefti Sögu, tímarits Sögufélags, í ár, en þar segir Rósa Magnúsdóttir, sagnfræðingur m.a: Read more »